Coalitieakkoord: op termijn wijziging nieuwe box-3-stelsel

Het nieuwe kabinet-Jetten heeft het Coalitieakkoord bekendgemaakt. Daarin zijn enkele ingrijpende maatregelen opgenomen. Een van de aangekondigde maatregelen betreft het nieuwe box-3-stelsel dat op 1 januari 2028 in werking moet treden. Volgens dit stelsel worden ook niet-gerealiseerde waardestijgingen jaarlijks in de belastingheffing betrokken. Dit is de vermogensaanwasbelasting. Een uitzondering wordt gemaakt voor vastgoed en aandelen in een startup. Die bestanddelen zullen worden belast met een vermogenswinstbelasting. Bij deze belasting vindt de heffing pas plaats als het box-3-vermogensbestanddeel is vervreemd. In dat geval beschikt u over het geld om de belasting te betalen. Het nieuwe kabinet wil deze vermogenswinstbelasting op termijn ook invoeren voor de andere vermogensbestanddelen in box 3.

Tip

Het kabinet-Jetten is een minderheidskabinet. Dit heeft tot gevolg dat voor de aangekondigde maatregelen eerst steun moet worden gevonden in de Tweede Kamer, voordat deze maatregelen kans van slagen hebben. Het is dus nog even afwachten of dit voornemen realiseerbaar is.

Laat uw voorlopige IB-aanslag 2025 controleren

Hebt u van de Belastingdienst eind vorig jaar een voorlopige aanslag of teruggaaf inkomstenbelasting/ premie volksverzekeringen 2026 (IB 2026) ontvangen? Laat deze dan goed controleren. De eindafrekening met de Belastingdienst vindt plaats na afloop van het jaar, wanneer u de aangifte inkomstenbelasting hebt ingediend. Hebt u dan te weinig inkomstenbelasting betaald of juist te veel teruggaaf gehad, dan moet u die belasting alsnog betalen, verhoogd met 5% belastingrente. Verwacht u een wijziging in uw inkomen of in uw privésituatie? Laat dan uw voorlopige aanslag of teruggaaf 2026 controleren en zo nodig aanpassen.

 Tip

Laat uw voorlopige teruggaaf of aanslag IB 2026 controleren en voorkom dat u later inkomstenbelasting moet bijbetalen, verhoogd met belastingrente.

Laat uw voorlopige IB-aanslag 2026 controleren

Heeft u van de Belastingdienst een voorlopige aanslag of teruggaaf inkomstenbelasting/ premie volksverzekeringen 2026 ontvangen? Laat deze dan goed controleren. De eindafrekening met de Belastingdienst vindt plaats na afloop van het jaar, wanneer u de aangifte inkomstenbelasting hebt ingediend. Als u dan te weinig inkomstenbelasting heeft betaald of juist te veel teruggaaf heeft gehad, dan moet u die belasting alsnog betalen. Bovendien wordt uw aanslag dan mogelijk verhoogd met 5% belastingrente.

Tip
Verwacht u in 2026 een wijziging in uw inkomen of in uw privéomstandigheden? Laat dan uw voorlopige aanslag of teruggaaf 2026 controleren en zo nodig aanpassen.

Denk aan tijdige betaling lijfrentepremie voor aftrek in 2025

Heeft u een pensioentekort? Dan kunt u hiervoor een aanvullend inkomen regelen. Bijvoorbeeld door bij een verzekeraar een lijfrentepolis te sluiten of bij een bank een lijfrentebankspaarproduct. De lijfrentepremie die u in 2025 heeft betaald, kunt u aftrekken in uw aangifte inkomstenbelasting 2025 die u volgend jaar indient bij de Belastingdienst. Bent u in de afgelopen 5 jaar toch vergeten om de lijfrentepremie in aftrek te brengen? Verzoek dan bij de Belastingdienst om een ambtshalve vermindering. U moet dan wel kunnen aantonen dat u de lijfrentepremies niet heeft afgetrokken. Dat kunt u doen met kopieën van de ingediende aangiften inkomstenbelasting van de afgelopen jaren en de aanslagen over die jaren. Bewaar daarom uw oude aangiften en aanslagen!

Tip
Wilt u lijfrentepremie aftrekken in uw aangifte IB 2025? Zorg er dan voor dat u dit jaar de lijfrentepremie betaalt.

Heeft u uw cryptobezit al aangegeven?

Cryptovaluta behoren – net als andere vermogensbestanddelen – tot uw box-3-vermogen en dus moet u die ook aangeven in uw aangifte inkomstenbelasting. Heeft u dat nog niet gedaan? Weet dan, dat u dit jaar nog gebruik kunt maken van de inkeerregeling. Hiermee kunt u uw aangifte verbeteren. Het moet wel een ‘vrijwillige verbetering’ zijn. Dit komt erop neer dat de inkeerregeling alleen geldt zolang u niet weet of moet vermoeden dat de Belastingdienst bekend zal worden met uw cryptobezit. Bij een rechtsgeldige inkeer legt de inspecteur geen of alleen een gematigde boete op bij de alsnog verschuldigde belasting. Het is raadzaam om nog dit jaar in te keren. Vanaf 1 januari 2026 moeten cryptoplatforms namelijk aan de Belastingdienst doorgeven wie hoeveel cryptovaluta bezit en welke transacties daarmee zijn gedaan. Een vrijwillige verbetering is dan waarschijnlijk niet meer mogelijk.

Tip

Heeft u uw cryptobezit nog niet opgegeven aan de Belastingdienst? Doe dat dan alsnog vóór het einde van het jaar. Rechtsgeldig inkeren is vanaf 1 januari 2026 waarschijnlijk niet meer mogelijk.

Lijfrente als alternatief voor extra aflossen

Als alternatief voor extra aflossen op uw hypotheek kunt u de beschikbare liquiditeiten gebruiken voor een extra oudedagsvoorziening in de vorm van een lijfrente, met gebruikmaking van de jaar- en reserveringsruimte. Zeker wanneer uw inkomen vanaf de pensioenleeftijd laag is, kunt u dit als optie meenemen. Daarmee ontstaat belastingvoordeel in box 1 (de lijfrentepremie of -inleg is aftrekbaar), terwijl u de opgebouwde waarde later kunt inzetten om een tijdelijke oudedagslijfrente aan te kopen. De hypotheeklasten zijn daarmee na pensionering (beter) te dragen. Ten aanzien van de uitkeringsperiode kunt u hierbij denken aan de resterende looptijd van de lening na pensioenleeftijd, rekening houdend met de lijfrentevoorwaarden. Zowel met een eenmalige storting als met een periodieke inleg is dit te bereiken. Dit kan daarom interessanter zijn dan een extra aflossing.

 Tip
In beide gevallen (aflossen of lijfrente) zit het geld vast, namelijk in stenen of in lijfrente. Maar een lijfrente biedt meer flexibiliteit in uitkeringsmogelijkheden.

Hypotheekrenteaftrek op de tocht – extra aflossen of niet?

De verkiezingen voor de Tweede Kamer zijn achter de rug. Het vormen van een nieuwe regering kan beginnen. Een van de grote thema’s tijdens de verkiezingsstrijd was de hypotheekrenteaftrek. Hoewel het nog onzeker is of deze aftrek op termijn gaat verdwijnen, overweegt u wellicht om uw hypotheek sneller af te lossen. Dit speelt vooral bij aflossingsvrije hypotheken of bij op latere leeftijd afgesloten hypotheken. Een hoge hypotheeklast kan zwaar drukken op het besteedbaar inkomen, zeker wanneer uw pensioeninkomen lager is dan het inkomen tijdens uw werkzame leven. Maar wat levert extra aflossen u op? Een eenmalige aflossing lijkt aantrekkelijk, maar het effect hiervan is mogelijk beperkt. Structureel extra aflossen, bijvoorbeeld maandelijks of jaarlijks, kan er daarentegen voor zorgen dat uw hypotheek tegen pensioendatum volledig is verdwenen. Dat kost gedurende uw werkzame leven iets meer liquiditeit, maar levert op de pensioendatum veel rust op.

Tip
Structureel extra aflossen brengt rust op de pensioendatum. De maandlasten dalen blijvend en door de (eventuele) afbouw van hypotheekrenteaftrek wordt dit voordeel alleen maar sterker.

Uw kind helpen bij de aankoop van een woning in een oververhitte woningmarkt

De woningmarkt is oververhit. Daarom wilt u uw kind graag helpen bij de aankoop van een eerste eigen woning. Nu de schenkingsvrijstelling eigen woning (de jubelton) niet meer mogelijk is, zijn er dan nog alternatieven? Ja, een alternatief zou kunnen zijn dat u uw kind een lening verstrekt. Daar zijn wel voorwaarden aan verbonden. Zo moet het rentepercentage van de lening zakelijk zijn. Als richtlijn hiervoor gelden de gangbare hypotheekrentetarieven, maar de rente zal ook afhankelijk zijn van de leenvoorwaarden en ook het risicoprofiel van uw kind is van belang. Een optie kan ook zijn om de lening aan uw kind te combineren met een banklening. Daarnaast spelen ook andere aspecten een rol bij uw afweging om uw kind een lening te verstrekken. Denk aan de box-3-gevolgen voor uzelf en wat er met de lening in de toekomst moet gebeuren als u er mogelijk niet meer bent.

Tip

Met een familielening kunt u uw kind helpen bij de aankoop van een woning. Wilt u er zeker van zijn dat u daarbij alle relevante aspecten goed hebt meegewogen? Laat u dan bijstaan door een deskundig adviseur.

Vraag vóór 1 november aanslag aan en verlaag uw box-3-grondslag

Bepaalde belastingschulden verminderen niet de rendementsgrondslag van box 3. Dit kun je omzeilen door een voorlopige aanslag aan te vragen en deze voor het einde van het jaar te betalen. Op de peildatum van box 3 (1 januari) heeft het bedrag van de aanslag zo toch de box-3-grondslag verlaagd. Maar deze vlieger gaat niet op als de inspecteur de aanslag niet tijdig oplegt, waardoor je niet voor het einde van het jaar kunt betalen. Dat vindt de staatssecretaris niet rechtvaardig. Hij keurt daarom goed dat als je vóór 1 november van het jaar schriftelijk om een (nadere) voorlopige aanslag hebt verzocht, de desbetreffende belastingschuld al per 1 januari van het volgende jaar (peildatum) als betaald wordt beschouwd bij de berekening van de box-3-grondslag. Dus ook als je de aanslag nog niet hebt betaald. Dit geldt sinds 2023 ook voor de aanslag schenkbelasting.

Tip

Maak gebruik van deze goedkeuringen en zorg dat u tijdig verzoekt om een (nadere) voorlopige aanslag.

Volgend jaar weer hogere kostengrens NHG-hypotheek

De kostengrens voor een hypotheek met Nationale Hypotheek Garantie (NHG) gaat op 1 januari 2026 opnieuw omhoog. De grens wordt dan verhoogd van € 450.000 naar € 470.000. Koopt u een woning met energiebesparende voorzieningen en financiert u die mee? In dat geval wordt het plafond € 498.200 (in 2025: € 477.000). De NHG-premie is dit jaar verlaagd van 0,6% naar 0,4%. In 2026 blijft de premie 0,4%. Wat wel verandert is dat de NHG nog maar één NHG-kostengrens hanteert voor alle type woningen. Nu geldt er nog een aparte NHG-kostengrens voor woonwagens (€ 172.000) en woonwagenstandplaatsen (€ 61.000). Vanaf 2026 geldt de NHG-grens van € 470.000 voor de woonwagen en de standplaats tezamen.

Tip

Heb je koopplannen en wil je gebruikmaken van de NHG? In dat geval kan het verstandig zijn om daarmee te wachten tot 2026.